Ontdek het droogteresistente en op het eerste zicht onbeduidende plantje Aspalathus linearis, beter bekend als rooibos.

Het rooibosstruikje vinden we alleen in één specifieke regio in Zuid-Afrika. Het is een plantje dat kan overleven in een schrale, ruwe omgeving. De thee die van de naaldvormige blaadjes gemaakt wordt is echter een droom voor je gezondheid. Oxfam-Wereldwinkels koopt haar rooibosthee van de Heiveld coöperatie in Suid Bokkeveld.

Uitzonderlijke biodiversiteit

Suid Bokkeveld is een ruwe regio, waar de bodem in de zomerzon gebakken wordt en de vorst de bloesems bevriest in de winter. Maar het is ook een regio met milde lenteregens en een uitzonderlijke biodiversiteit. Winterregens en een zure bodem creëren de beste ondergrond voor het droogteresistente en op het eerste zicht onbeduidende plantje Aspalathus linearis, beter bekend als rooibos.

De bewoners van Suid Bokkeveld stammen af van de eerste bewoners van deze streek, de San. Zij werden jarenlang gediscrimineerd wegens hun donkere huidskleur en leefden tijdens de koloniale periode en de apartheid in de marge van de samenleving. De overheid ondersteunde hen nauwelijks en de armoede was wijdverspreid.

De Heiveld-coöperatie

Toen Zuid-Afrika in 1994 onder een democratisch bewind kwam, beantwoorde het ministerie van landbouw aan de overduidelijke nood van de regio. De San kregen voorzieningen voor drinkbaar water en landbouwinfrastructuur. Maar dit was onvoldoende om een leefbaar bestaan op te bouwen. Er was een breder initiatief nodig. Er moest een manier gevonden worden om de rooibosboeren in de regio te helpen hun natuurlijke rijkdom te verzilveren op de markt zodat zij een deftig inkomen konden genereren.

Eind 2000 kwamen de producenten in contact met Fair Trade Original. Het vooruitzicht op een betrouwbare markt en goede prijzen was voldoende argumentatie om een coöperatie te vormen. Zo werd de Heiveld-coöperatie geboren. Het was duidelijk dat ze de beste prijzen zouden krijgen als de thee niet alleen fair trade, maar ook biologisch gecertificeerd was. Dat kon geen probleem zijn, want zowel uit armoede als uit principe werden er geen kunstmest en insecticide gebruikt bij de teelt van de rooibos.
Dromen verwezenlijken

Sindsdien zet de coöperatie langzame maar zekere stappen vooruit om de dromen van hun leden te helpen verwezenlijken. Nadat ze de eerste jaren een tea court (theeverwerkingsinstallatie) huurden van hun buren slaagden ze er in 2005 om aan de bouw van een eigen installatie te beginnen. In 2006 konden ze voor het eerst zelf hun oogst verwerken.

1 Duurzame thee

Enkele jaren geleden herintroduceerden de kleinschalige producenten van Heiveld in Zuid-Afrika wilde, biologische rooibosthee. De plant werd in deze regio al duizenden jaren geteeld. Deze wilde thee, gezond, met de hand geteeld en zonder het gebruik van kunstmatige meststoffen, is een gegeerd product in Europa. Dat was vroeger anders.
Bovendien zorgde de klimaatverandering voor extreem droge weerscondities. Heel wat bronnen droogden op en planten stierven. Samen met de productie kelderde het inkomen van de boeren. Op dat moment teelden de producenten alleen aangeplante rooibosthee. Deze groeit enorm snel, maar heeft een regelmatige watertoevoer nodig. Door de extreme droogte keert men meer en meer terug naar de wilde rooibos. Deze thee groeit trager, maar kan water opslaan in zijn langere wortels. De teelt bewaart ook de biodiversiteit en maakt de plant beter bestand tegen ziektes. Hierdoor zijn minder pesticiden nodig. De wilde rooibosstruiken kunnen tot 50 jaar lang thee dragen, terwijl hun aangeplante zusjes maar 6 jaar overleven.

2 Op je gezondheid!

 

In tegenstelling tot de echte thee bevat rooibos geen cafeïne en bijna geen tannine, die in gewone thee verantwoordelijk is voor de iets bittere smaak ervan. Er zitten wel antioxidanten, vitamine C, calcium en ijzer in. De drank werkt licht ontspannend. Rooibos zou geschikt kunnen zijn als drank voor het slapen gaan. Ook zou de drank helpen tegen verschillende kwalen, zoals hooikoorts, astma, allergieën, maagklachten, acne en eczeem. In Zuid-Afrika wordt koude rooibosthee aan baby's gegeven die last hebben van darmkrampjes.

3 De perfecte kop

Er zitten enkele stoffen in rooibosthee die een wat branderige smaak geven. De beste kop rooisbos zet je door het zakje eerst even in een beetje heet water onder te dompelen en dit eerste water weg te gooien. Daarna laat je de rooibos geruime tijd (iets langer dan thee) trekken. Een andere mogelijkheid is om de rooibos in het koude water te doen en mee te laten koken